Teknoloji

ABD, Barajlarına Neden Bu Siyah Toplardan Bırakıyor? - Webtekno

Küresel iklim değişikliği, sıcaklık ve su krizi sadece Türkiye'yi değil bütün dünyayı etkisi altına almış durumda. Özellikle son zamanlarda herkesin muzdarip olduğu bu sorun, sıra dışı yöntemlerle çözülmeye çalışabiliyor. Peki konunun siyah toplarla ne ilgisi var?

ABD, Barajlarına Neden Bu Siyah Toplardan Bırakıyor? - Webtekno
24-12-2023 11:42

Los ÖZETİ| Angeles, ABD’nin en kalabalık ve en kurak şehirlerinden biri. Bu yüzden su kaynaklarını korumak için her türlü önlemi almaya çalışıyor. Bunlardan biri de 2015 yılında şehrin su rezervuarlarına 96 milyon siyah plastik top bırakmak oldu.

Peki bu topların amacı neydi ve gerçekten işe yaradılar mı? Kim bilir belki de ileride Türkiye'de de böyle manzaralar görürüz, neyse hadi gelin konumuza geri dönelim ve bu topların tam anlamda ne olduğunu açıklayalım:

Gölge topları, suyun buharlaşmasını ve kimyasal tepkimelerini önlemek için tasarlandı.

Gölge topları siyah toplar Los Angeles baraj

Los Angeles, yıllık ortalama 378 mm yağış alan bir şehir. Bu, Türkiye’nin en kurak bölgesi olan Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nden bile daha az. Bu yüzden şehir, su ihtiyacını karşılamak için uzak yerlerden su getirmek zorunda kalıyor. Ancak bu suyun bir kısmı, sıcak ve güneşli iklim nedeniyle rezervuarlarda buharlaşıyor. Bu da hem su kaybına hem de maliyete neden oluyor.

Bunun önüne geçmek için Los Angeles Su ve Elektrik Dairesi (LASED), su yüzeyini gölgeleyerek buharlaşmayı azaltacak bir yöntem geliştirdi. Bu yöntem, suya 96 milyon siyah plastik top bırakmaktan ibaretti. Bu toplar, "gölge topları" olarak adlandırıldı ve her biri 10 santimetre çapında ve yaklaşık 240 ila 260 gram ağırlığındaydı. Topların içi de suyla doluydu, böylece rüzgârla savrulmuyorlardı.

Gölge toplarının bir diğer faydası da suyun güneş ışığıyla temasını keserek kimyasal tepkimeleri önlemekti.

Los Angeles siyah top gölge topu Amerika baraj su seviyesi

Özellikle kloramin adlı bir madde, güneş ışığı altında kanserojen bir madde olan bromat oluşturabiliyordu. Bu da suyun kalitesini ve güvenliğini tehlikeye atıyordu. Gölge topları sayesinde, bu risk de azaltılmış oldu. Bu toplar, su tasarrufu sağladı fakat çevresel etkileri tartışmalı.

LASED, gölge toplarının yılda 1,1 milyar litre su tasarrufu sağladığını iddia etti. Bu da yaklaşık 440 olimpik yüzme havuzuna denk geliyor. Ayrıca suyun ısıtılması ve arıtılması için harcanan enerji ve para da azaldı. LASED, gölge toplarının maliyetinin 34,5 milyon dolar olduğunu ancak 10 yıl içinde kendini amorti edeceğini belirtti.

Herkes bu siyah topları pek de faydalı bulamadı.

Los Angeles gölge topları, siyah top baraj

Bazı uzmanlar, siyah topların suyu ısıtabileceğini ve buharlaşmayı artırabileceğini söyledi. Bazıları da topların zamanla aşınarak mikroplastik parçacıklarını suya bırakabileceğini ve bunların da canlılara zarar verebileceğini ileri sürdü.

LASED ise, bu endişeleri yersiz bulduğunu ve gölge toplarının güvenli ve etkili olduğunu savunmuştu. Kendileri, topların; gıda sınıfı plastikten yapıldığını ve herhangi bir zararlı madde içermediğini belirtti. Ayrıca suyun ısınmasının önemsiz olduğunu ve buharlaşmayı etkilemediğini de söylemişti.

Bu yöntem, geçici bir çözüm olarak görülüyor ve başka alternatifler aranıyor. Gölge topları, Los Angeles’ın su sorununu çözmek için atılmış bir adım olsa da uzun vadede yeterli olmayabilir. Çünkü şehrin su ihtiyacı artmaya devam ediyor ve iklim değişikliği nedeniyle kuraklık riski de yükseliyor. Bu yüzden, daha sürdürülebilir ve verimli su yönetimi yöntemleri geliştirilmesi gerekiyor.